search
person
arrow_back Back to Sarga 10
Verse 87.13

Sarga 10

शुकबर्हिणसङ्घुष्टं क्रौञ्चहंसरुतायुतम्।।2.10.12।। वादित्ररवसङ्घुष्टं कुब्जा वामनिकायुतम्। लतागृहैश्चित्रगृहैश्चम्पकाशोकशोभितैः।।2.10.13।। दान्तराजतसौवर्णवेदिकाभि स्समायुतम्। नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैर्वापीभिश्चोपशोभितम्।।2.10.14।। दान्तरजतसौवर्णैस्संवृतं परमासनैः। विविधैरन्नपानैश्च भक्ष्यैश्च विविधैरपि।।2.10.15।। उपपन्नं महार्हैश्च भूषितैस्त्रिदिवोपमम्। तत्प्रविश्य महाराजस्स्वमन्तः पुरमृद्धिमत्।।2.10.16।। न ददर्श प्रियां राजा कैकेयीं शयनोत्तमे।

śukabarhiṇasaṅghuṣṭaṃ krauñcahaṃsarutāyutam..2.10.12.. vāditraravasaṅghuṣṭaṃ kubjā vāmanikāyutam. latāgṛhaiścitragṛhaiścampakāśokaśobhitaiḥ..2.10.13.. dāntarājatasauvarṇavedikābhi ssamāyutam. nityapuṣpaphalairvṛkṣairvāpībhiścopaśobhitam..2.10.14.. dāntarajatasauvarṇaissaṃvṛtaṃ paramāsanaiḥ. vividhairannapānaiśca bhakṣyaiśca vividhairapi..2.10.15.. upapannaṃ mahārhaiśca bhūṣitaistridivopamam. tatpraviśya mahārājassvamantaḥ puramṛddhimat..2.10.16.. na dadarśa priyāṃ rājā kaikeyīṃ śayanottame.

language

English Translation

"The maharaja entered the inner apartment of Kaikeyi's prosperous abode filled with parrots and peacocks, reverberating with cries of kraunchas and swans and sounds of musical instruments attended with hunchbacks and dwarfs decorated with champak and ashoka trees, bowers surrounded with creepers, picturegalleries, altars and sofas embellished with ivory, gold and silver. It was shining with pools and trees bearing flowers and fruits in all seasons. Various kinds of food, drinks and eatables were kept ready. With excellent decorations that abode of Kaikeyi resembled heaven. (But) the king did not see his beloved Kaikeyi in her best bed."

menu_book

Word Meanings

शुकबर्हिणसङ्घुष्टम् filled with parrots and peacocks, क्रौञ्चहंसरुतायुतम् full of cries of kraunchas and swans, वादित्ररवसङ्घुष्टम् echoing with the sounds of musical instruments, कुब्जा वामनिकायुतम् with hunchbacks and dwarfs (attendants moving here and there), चम्पकाशोकशोभितै: shining with champaka and ashoka trees, लतागृहै: by bowers surrounded with creepers, चित्रगृहै: च with picturegalleries, दान्तराजतसौवर्णवेदिकाभि: diases decorated with ivory, gold and silver, समायुतम् filled with, नित्यपुष्पफलै: bearing flowers and fruits in all seasons, वृक्षै: (adorned) with trees, वापीभि: च with large pools, उपशोभितम् adorned, परमासनै: with excellent seats, विविधै: various kinds of, अन्नपानै: च with food and drinks, भक्ष्यै: च eatables also, उपपन्नम् endowed with, भूषितै: decorations, महार्है: expensive, त्रिदिवोपमम् resembling heaven, पुरम़ृद्धिमत् prosperous abode, तत् that, स्वम् his own, अन्त: पुरम् inner apartment, प्रविश्य having entered, महाराज: great king, राजा king (Dasaratha), शयनोत्तमे on the best bed, प्रियाम् beloved, कैकेयीम् Kaikeyi, न ददर्श did not see.

history_edu

Source

Valmiki Ramayana

mic

Chapter

Sarga 10

update

Verse

87.13