राजानं धिग्दशरथं कामस्य वशमागतम्।।2.49.4।। हा नृशंसाद्य कैकेयी पापा पापानुबन्धिनी। तीक्ष्णा सम्भिन्नमर्यादा तीक्ष्णकर्मणि वर्तते।।2.49.5।। या पुत्रमीदृशं राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम्। वनवासे महाप्राज्ञं सानुक्रोशं जितेन्द्रियम्।।2.49.6।।
rājānaṃ dhigdaśarathaṃ kāmasya vaśamāgatam..2.49.4.. hā nṛśaṃsādya kaikeyī pāpā pāpānubandhinī. tīkṣṇā sambhinnamaryādā tīkṣṇakarmaṇi vartate..2.49.5.. yā putramīdṛśaṃ rājñaḥ pravāsayati dhārmikam. vanavāse mahāprājñaṃ sānukrośaṃ jitendriyam..2.49.6..
English Translation
"(The villagers were speaking among themselves) Fie on the king who is overtaken by passion Alas, the heartless, sinful Kaikeyi, indulging in evil has banished into the forest this prince who is righteous and sagacious, compassionate and selfrestrained. How could this cruel Kaikeyi, by breaking all limits of decorum resort to such atrocious action?"
Word Meanings
कामस्य to passion, वशमागतम् overtaken by, राजानम् king, दशरथम् Dasaratha, धिक् fie on him, हा what a pity, नृशंसा wicked, पापा sinful, कैकेयी Kaikeyi, अद्य now, पापानुबन्धिनी is committed to sins, या that Kaikeyi, धार्मिकम् righteous, महाप्राज्ञम् sagacious, सानुक्रोशम् full of compassion, जितेन्द्रियम् one who has control over his senses, ईदृशम् such a person, राज्ञः पुत्रम् king's son, वनवासे to dwell in the forest, प्रवासयति has banished, तीक्ष्णा cruel, सम्भिन्नमर्यादा breaking all limits of decency, तीक्ष्णकर्मणि in an extremely cruel act, वर्तते is committed.
Source
Valmiki Ramayana
Chapter
Sarga 49
Verse
126.5