ततस्तं देशमागम्य सौम्या वितिमिरं वनम्।।4.50.24।। ददृशुः काञ्चनान्वृक्षान्दीप्तवैश्वानरप्रभान्। सालां स्तालांश्च पुन्नागान्ककुभान्वञ्जुलान्धवान्।।4.50.25।। चम्पकान् नागवृक्षांश्च कर्णिकारांश्च पुष्पितान्। स्तबकैः काञ्चनैश्चित्रै रक्तै: किसलयैस्तथा।।4.50.26।। आपीडैश्च लताभिश्च हेमाभरणभूषितान्। तरुणादित्यसङ्काशान्वैढूर्यकृतवेदिकान्।।4.50.27।। विभ्राजमानान्वपुषा पादपांश्च हिरण्मयान्। नीलवैढूर्यवर्णाश्च पद्मिनीः पतगावृताः।।4.50.28।। महद्भि: काञ्चनैः पद्मैर्वृता बालार्कसन्निभैः।
tatastaṃ deśamāgamya saumyā vitimiraṃ vanam..4.50.24.. dadṛśuḥ kāñcanānvṛkṣāndīptavaiśvānaraprabhān. sālāṃ stālāṃśca punnāgānkakubhānvañjulāndhavān..4.50.25.. campakān nāgavṛkṣāṃśca karṇikārāṃśca puṣpitān. stabakaiḥ kāñcanaiścitrai raktai: kisalayaistathā..4.50.26.. āpīḍaiśca latābhiśca hemābharaṇabhūṣitān. taruṇādityasaṅkāśānvaiḍhūryakṛtavedikān..4.50.27.. vibhrājamānānvapuṣā pādapāṃśca hiraṇmayān. nīlavaiḍhūryavarṇāśca padminīḥ patagāvṛtāḥ..4.50.28.. mahadbhi: kāñcanaiḥ padmairvṛtā bālārkasannibhaiḥ.
English Translation
"Having reached inside the cave the monkeys saw a forest shining like blazing fire, dispelling the surrounding darkness. There they noticed sala, tala, tamala, punnaga, vanjjula, dhava, champaka, and naga trees. They also saw blossoming plants of Karnikara, bunches of beautiful golden flowers and tender redcoloured leaves.They saw wonderful trees with creepers on top entwining them, and ornamented with gold (like golden fruits), radiant like the dazzling rising Sun. There were altars encrusted with precious sapphire and vaidurya. The golden trees were shining bright. There were lotus creepers looking like sapphire and vaidurya.The ponds were filled with golden lotuses and were surrounded by birds."
Word Meanings
सौम्याः gentle ones, ततः then, तं देशम् place, आगम्य having reached, वितिमिरम् devoid of darkness, वनम् forest, दीप्तवैश्वानरप्रभाम् light of burning fire, काञ्चनान् golden, वृक्षान् trees, सालान् salas, तालान् talas, तमालांश्च tamalas, पुन्नागान् punnagas, वञ्जुलान् vanjjulas, धवान् dhavas, चम्पकान् champakas, नागवृक्षांश्च naga trees, पुष्पितान् blossomed, कर्णिकारांश्च Karnikas also, काञ्चनैः golden, चित्रैः wonderful, स्तबकैः bunches, तथा so also, रक्तै: red ones, किसलयैः tender leaves, आपीडैः entwining, लताभिश्च with creepers, हेमाभरणभूषितान् adorned with golden ornaments, तरुणादित्यसङ्काशान् looking like effulgent rising Sun, वैदूर्यमयवेदिकान् raised structures encrusted with precious stones of Vaiduryas, वपुषा with their appearance, विभ्राजमानान् dazzling, हिरण्मयान् full of gold, पादपांश्च and trees, नीलवैदूर्यवर्णाः of the colours of sapphires and vaiduryas, पतगैः with birds, वृताः filled, बालार्कसन्निभैः by those looking like the rising Sun, काञ्चनैः with golden, महद्भि: by enchanting ones, पद्मैः lotuses, वृताः surrounded, पद्मिनीः lotus ponds, ददृशुः saw.
Source
Valmiki Ramayana
Chapter
Sarga 50
Verse
321.25