परस्परेण हनुमा नन्योन्यस्याविदूरतः। गजो गवाक्षो गवयश्शरभो गन्धमादनः।।4.50.5।। मैन्दश्च द्विविदश्चैव सुषेणो जाम्बवान्नल:। अङ्गदो युवराजश्च तारश्च वनगोचरः।।4.50.6।। गिरिजालावृतान्देशान्मार्गित्वा दक्षिणां दिशम्। विचिन्वन्तस्ततस्तत्र ददृशुर्विवृतं बिलम्।।4.50.7।। दुर्गमृक्षबिलं नाम दानवेनाभिरक्षितम्।
paraspareṇa hanumā nanyonyasyāvidūrataḥ. gajo gavākṣo gavayaśśarabho gandhamādanaḥ..4.50.5.. maindaśca dvividaścaiva suṣeṇo jāmbavānnala:. aṅgado yuvarājaśca tāraśca vanagocaraḥ..4.50.6.. girijālāvṛtāndeśānmārgitvā dakṣiṇāṃ diśam. vicinvantastatastatra dadṛśurvivṛtaṃ bilam..4.50.7.. durgamṛkṣabilaṃ nāma dānavenābhirakṣitam.
English Translation
"Having explored the region surrounded by a network of mountains, Gaja, Gavaksha, Gavaya, Sarabha, Gandhamadana, Mainda and also Dvivida, Sushena, Jambavan, Angada the heir apparent, Tara the forestdweller staying close to one another and Hanuman too not far from the others searched in the southern direction. While they were exploring, they saw the mouth of a large cave called Rikshabilam, which had its mouth open, guarded by a demon."
Word Meanings
गजः Gaja, गवाक्षः Gavaksha, गवयः Gavaya, शरभः Sarabha, गन्धमादनः Gandhamadana, मैन्दश्च Mainda, द्विविदश्चैव Dvivida also, सुषेणः Sushena, जाम्बवान् Jambavan, युवराजः heir apparent, अङ्गदश्च Angada too, वनगोचरः forest dweller, तारश्च and Tara too, परस्परेण close to one another, हनूमान् Hanuman, अन्योन्यस्य one with the other, अविदूरतः not far away from one, गिरिजालावृतान् surrounded by a network of mountains, देशान् locations, मार्गित्वा having searched, दक्षिणां दिशम् southern direction, ततः then, विचिन्वन्तः while exploring, तत्र there, दानवेन by a demon, अभिरक्षितम् guarded by, दुर्गम् large, ऋक्षबिलं नाम called Rikshabilam, विवृतम् open, बिलम् mouth of the cave, ददृशुः they saw.
Source
Valmiki Ramayana
Chapter
Sarga 50
Verse
321.7