Sarga 36

इत्युक्तस्तारया वाक्यं प्रश्रितं धर्मसंहितम्। मृदुस्वभावस्सौमित्रिः प्रतिजग्राह तद्वचः।।4.36.1।।

Thus the gentlenatured Saumitri accepted Tara's courteous words sanctioned by dharma. Note: Lakshma...

तस्मिन्प्रतिगृहीते तु वाक्ये हरिगणेश्वरः। लक्ष्मणात्सुमहत्त्रासं वस्त्रं क्लिन्नमिवात्यजत्।।4.36.2।।

Sugriva, king of the vanara clan, cast aside his great fear when Lakshmana accepted the words of Tar...

ततः कण्ठगतं माल्यं चित्रं बहुगुणं महत्। चिच्छेद विमदश्चासीत्सुग्रीवो वानरेश्वरः।।4.36.3।।

Thereupon Sugriva, relieved from his drunken state tore off the great, colourful valuable garland wo...

स लक्ष्मणं भीमबलं सर्ववानरसत्तमः। अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीव स्सम्प्रहर्षयन्।।4.36.4।।

Sugriva, the noblest of all monkeys, spoke these polite words in a pleasing manner to Lakshmana of t...

प्रणष्टा श्रीश्च कीर्तिश्च कपिराज्यं च शाश्वतम्। रामप्रसादात्सौमित्रे पुन: प्राप्तमिदं मया।।4.36.5।।

'O Saumitri my prosperity, fame and the permanent sovereignty of vanaras had been lost. It was rega...

कश्शक्तस्तस्य देवस्य ख्यातस्य स्वेन कर्मणा। तादृशं विक्रमं वीर प्रतिकर्तुमरिन्दम।।4.36.6।।

'O crusher of enemies how is it possible to repay the famous lord Rama's valour (in killing Vali)?

सीतां प्राप्स्यति धर्मात्मा वधिष्यति च रावणम्। सहायमात्रेण मया राघव स्स्वेन तेजसा।।4.36.7।।

'Righteous Rama can merely restore Sita with my assistance. By his own fiery energy he will kill Rav...

सहायकृत्यं किं तस्य येन सप्त महाद्रुमाः। शैलश्च वसुधा चैव बाणेनैकेन दारिताः।।4.36.8।।

'Rama shattered seven huge trees, a mountain and earth with a single arrow. What assistance does he ...

धनुर्विष्फारयानस्य यस्य शब्देन लक्ष्मण। सशैला कम्पिता भूमिस्सहायै: किन्नु तस्य वै।।4.36.9।।

'O Lakshmana the twang of his bow shook even the mountains and the earth. What assistance does he ne...

अनुयात्रां नरेन्द्रस्य करिष्येऽहं नरर्षभ। गच्छतो रावणं हन्तुं वैरिणं सपुरस्सरम्।।4.36.10।।

'O Lakshmana, bull among men I shall only join him along with others when he leads the army to kill ...

यदि किञ्चिदतिक्रान्तं विश्वासात्प्रणयेन वा। प्रेष्यस्य क्षमितव्यं मे न कश्चिन्नापराध्यति।।4.36.11।।

'If I have committed even a little transgression in my faith in Rama or affection for him and exceed...

ति तस्य ब्रुवाणस्य सुग्रीवस्य महात्मनः। अभवल्लक्ष्मणः प्रीतः प्रेम्णा चैवमुवाच ह।।4.36.12।।

Lakshmana who was happy to hear great Sugriva replied affectionately:

सर्वथा हि मम भ्राता सनाथो वानरेश्वर। त्वया नाथेन सुग्रीव प्रश्रितेन विशेषतः।।4.36.13।।

'O Sugriva, king of monkeys when you are extending due courtesy to my brother,he has a guardian in y...

यस्ते प्रभाव स्सुग्रीव यच्च ते शौचमार्जवम्। अर्हस्त्वं कपिराज्यस्य श्रियं भोक्तुमनुत्तमाम्।।4.36.14।...

'You are powerful and straightforward by nature.You are humble and noble. Therefore, you deserve the...

सहायेन तु सुग्रीव त्वया रामः प्रतापवान्। वधिष्यति रणे शत्रूनचिरान्नात्र संशयः।।4.36.15।।

'O Sugriva with you as associate, valiant hero Rama will kill his enemies in war very soon. There is...

धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनः। उपपन्नं च युक्तं च सुग्रीव तव भाषितम्।।4.36.16।।

'O Sugriva you know dharma.You are grateful and will not turn back from the battle. So your words ar...

दोषज्ञस्सति सामर्थ्ये कोऽन्यो भाषितुमर्हति। वर्जयित्वा मम ज्येष्ठं त्वां च वानरसत्तम।।4.36.17।।

'O best of monkeys barring you and my elder brother, who else would be capable of speaking this way ...

सदृशश्चासि रामस्य विक्रमेण बलेन च। सहायो दैवतैर्दत्तश्चिराय हरिपुङ्गव।।4.36.18।।

'You who are equal to Rama in valour and strength, will continue to be the gift of gods to us for lo...

किं तु शीघ्रमितो वीर निष्क्रम त्वं मया सह। सान्त्वयस्व वयस्यं च त्वं भार्याहरणकर्शितम्।।4.36.19।।

'Nevertheless I want you to proceed from here with me at once and reassure your friend who is agriev...

यच्च शोकाभिभूतस्य श्रुत्वा रामस्य भाषितम्। मया त्वं परुषाण्युक्तस्तच्चत्वं क्षन्तु मर्हसि।।4.36.20।।

इत्यार्षे श्रीमद्रामयणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे षट्त्रिंशस्सर्गः।। Thus ends the thirty...