Sarga 23

निमित्तानिनिमित्ताज्ञोदृष्टवालक्ष्मणपूर्वजः । सौमित्रिंसम्परिष्वज्यइदंवचनमब्रवीत् ।।6.23.1।।

Perceiving the portents, Rama spoke these words embracing Saumithri who was aware of the portents. ...

निमित्तानिपरिगृह्योदकंशीतंवनानिफलवन्तिच । बलौघंसंविभज्येमंव्यूह्यतिष्ठेमलक्ष्मण ।।6.23.2।।

"Lakshmana Arrange a place in this forest where there is cool water and fruits for the battalions of...

लोकक्षयकरंभीमंभयंपश्याम्युपस्थितम् । निबर्हणंप्रवीराणामृक्षवानररक्षसाम् ।।6.23.3।।

"Dreadful warriors, Bears, monkeys, and Rakshasas will be slain, and I foresee that which bodes dest...

वाताश्चकलुषावान्तिकम्पतेचवसुन्धराः । पर्वताग्राणिवेपन्तेपतन्तिचमहीरुहाः ।।6.23.4।।

"The wind is blowing mixed with dust, even the earth is cracking, mountain tops are shaking, and hug...

मेघाःक्रव्यादसङ्काशाःपरुषाःपरुषस्वनाः । क्रूराःक्रूरंप्रवर्षन्तिमिश्रंशोणितबिन्दुभिः ।।6.23.5।।

"Clouds resembling raw flesh in colour, are making harsh frightening sounds, and rain mixed with dro...

रक्तचन्दनसङ्काशासन्ध्यापरमदारुणा । ज्वलतःप्रपतत्येतदादित्यादग्निमण्डलम् ।।6.23.6।।

"The twilight in red sandal colour is very frightening. The Sun is blazing, raining masses of fire i...

दीनादीनस्वराःक्रूरास्सर्वतोमृगपक्षिणः । प्रत्यादित्यंविनर्धन्तिजनयन्तोमहाद्भयम् ।।6.23.7।।

"The wild animals all over have a piteous look and wailing in low tone standing opposite the Sun is ...

रजन्यामप्रकाशस्तुसन्तापयतिचन्द्रमाः । कृष्णरक्तांशुपर्यन्तोलोकक्षयइवोदितः ।।6.23.8।।

"The moon devoid of glow even in the night is like the Sun with black rays around and red aura behin...

ह्रस्वोरूक्षोऽप्रशस्तश्चपरिवेषस्सुलोहितः । आदित्येविमलेनीलंलक्ष्मलक्ष्मणदृश्यते ।।6.23.9।।

"Lakshmana the white Sun is appearing in copper colour around with black colour in the centre which ...

रजसामहताचापिनक्षत्राणिहतानिच । युगान्तमिवलोकानांपश्यशंसन्तीवलक्ष्मण ।।6.23.10।।

"Lakshmana the stars devoid of brightness are indicating as though it is the time of dissolution of ...

काकाश्श्येनास्तथानीचागृध्राःपरिपतन्तिच । शिवाश्चाप्यशिवान्नादान्नदन्तिसुमहाभयान् ।।6.23.11।।

"The crows, hawks and eagles are falling down like small animals. Also, the jackals are creating fea...

शैलैश्शूलैश्चखढगैश्चविसृष्टैःकपिराक्षसैः । भविष्यत्यावृताभूमिर्मांसशोणितकर्दमा ।।6.23.12।।

"The earth will turn into a mass of flesh and blood and will be covered by the mountains and trident...

क्षिप्रमद्यैवदुर्दर्षांपुरींरावणपालिताम् । अभियामजनेनैवसर्वतोहरिभिर्ववृताः ।।6.23.13।।

All the Vanaras turning their direction will go immediately and now itself, swiftly to the city rule...

इत्येवमुक्त्वाधर्मात्माधनवीसङ्ग्रामहर्षणः । प्रतस्थेपुरतोरामोलङ्कामभिमुखोविभुः ।।6.23.14।।

Rama, the subduer of enemies in war, a celebrated one having spoken this way proceeded towards Lanka...

सविभीषणसुग्रीवास्ततस्तेवानरर्षभाः । प्रतस्थिरेविनर्दन्तोनिश्चिताद्विषतांवधे ।।6.23.15।।

Then Vibheeshana, Sugriva and all bulls among Vanaras determined in the matter of slaying (the enemi...

राघवस्यप्रियार्थंतुसुतरांवीर्यशालिनाम् । हरीणांकर्मचेष्टाभिस्तुतोषरघुपुङ्गवः ।।6.23.16।।

To make Rama happy, the excessively heroic Vanaras made monkey actions. Seeing that Rama felt happy....