Chapter 443
Sarga 37
नरवानरराजौतौसतुवायुसुतःकपिः । जाम्बवानृक्षराजश्चराक्षसश्चविभीषणः ।।6.37.1।। अङ्गदोवालिपुत्रश्चसौमित्...
Sugriva the king of men and monkeys, Hanuman the son of wind god, Jambavan the king of Bears, Vibhee...
नरवानरराजौतौसतुवायुसुतःकपिः । जाम्बवानृक्षराजश्चराक्षसश्चविभीषणः ।।6.37.1।। अङ्गदोवालिपुत्रश्चसौमित्...
Sugriva the king of men and monkeys, Hanuman the son of wind god, Jambavan the king of Bears, Vibhee...
नरवानरराजौतौसतुवायुसुतःकपिः । जाम्बवानृक्षराजश्चराक्षसश्चविभीषणः ।।6.37.1।। अङ्गदोवालिपुत्रश्चसौमित्...
Sugriva the king of men and monkeys, Hanuman the son of wind god, Jambavan the king of Bears, Vibhee...
इयंसालक्षयतेलङ्कापुरीरावणपालिता । सासुरोरगगन्धर्वैरमरैरपिदुर्जया ।।6.37.4।।
"This Lanka city ruled by Ravana is seen. It appears that this city is unconquerable to Devas, demon...
कार्यसिद्धिंपुरस्कृत्यमन्द्रयध्वंविनिर्णये । नित्यंसन्निहितोह्यत्ररावणोराक्षसाधिपः ।।6.37.5।।
"Rakshasa king Ravana is ever present here. Prepare yourself to achieve success in the mission and d...
तथातेषुब्रुवाणेषुरावणावरजोऽब्रवीत् । वाक्यमग्राम्यपदवत्पुष्कलार्धंविभीषणः ।।6.37.6।।
While they were speaking like that to one another, Ravana's brother Vibheeshana spoke courteously, w...
अनलश्शरभश्चैवसम्पातिःप्रघसस्तथा । गत्वालङ्कांममामात्याःपुरींपुनरिहागताः ।।6.37.7।।
"My ministers Anala, Sarabha, Sampathi and also Praghasa went to Lanka and saw it and returned."
भूत्वाशकुनयस्सर्वेप्रविष्टाश्चरिपोर्भलम् । विधानंविहितंयच्चतद्धृष्टवासमुपस्थिताः ।।6.37.8।।
All of them assumed the form of birds and went deep into Lanka, saw the enemy strength and arrangeme...
संविधानंयथाहुस्तेरावणस्यदुरात्मनः । राम तद्ब्रुवतस्सर्वंयथात्त्वेनमेशृणु ।।6.37.9।।
"Rama! Alas, they told me everything of the way evil minded Ravana's army is organized as it is. Lis...
पूर्वंप्रहस्तस्सबलोद्वारमासाद्यतिष्ठति । दक्षिणंचमहावीर्यौमहापार्श्वमहोदरौ ।।6.37.10।।
"Powerful Prahasta stands at east gate with army, Mahaparsva and Mahodara of great valour are at the...
इन्द्रजित्पश्चिमंद्वारंराक्षसैर्भहुभिर्वृतः । पट्टसासिधनुष्मद्भिश्शूलमुद्गरपाणिभिः ।।6.37.11।। नानाप...
"Ravana's own son, Indrajith stands at the west gate surrounded by numerous Rakshasas collected toge...
राक्षसानांसहस्रैस्तुबहुभिश्शस्त्रपाणिभिः ।।6.37.12।। युक्तःपरमसंविग्नोराक्षर्भहुभिर्वृतः । उत्तरंनगर...
"Ravana himself stands at the north gate of Lanka, highly agitated surrounded by many thousands of R...
राक्षसानांसहस्रैस्तुबहुभिश्शस्त्रपाणिभिः ।।6.37.12।। युक्तःपरमसंविग्नोराक्षर्भहुभिर्वृतः । उत्तरंनगर...
"Ravana himself stands at the north gate of Lanka, highly agitated surrounded by many thousands of R...
विरूपाक्षस्तुमहताशूलखडगधनुष्मता । बलेनराक्षसैस्सार्थंमध्यमंगुल्ममास्थितः ।।6.37.14।।
"Virupaksha stands in the middle of Lanka wielding spears, swords, bows and arrows accompanied by mi...
एतानेवंविधान्गुल्मान् लङ्कायांसमुदीक्ष्यते । मामकामन्त्रिणस्सर्वेपुनशशीघ्रमिहागताः ।।6.37.15।।
All our ministers immediately returned back after keenly observing the city of Lanka in this way.
गजानांचसाहस्रंचरथानामयुतंपुरे । हयानामयुतेद्वेचसाग्राकोटीचरक्षसाम् ।।6.37.16।। विक्रान्ताबलवन्तश्चसं...
"Elephant army of ten thousand, similarly ten thousand charioteers, horse riders in twenty thousand,...
गजानांचसाहस्रंचरथानामयुतंपुरे । हयानामयुतेद्वेचसाग्राकोटीचरक्षसाम् ।।6.37.16।। विक्रान्ताबलवन्तश्चसं...
"Elephant army of ten thousand, similarly ten thousand charioteers, horse riders in twenty thousand,...
एकैकस्यात्रयुद्धार्थेराक्षसस्यविशाम्पते । परीवारस्सहस्राणांसहस्रमुपतिष्ठते ।।6.37.18।।
"O! Lord of men! For the sake of assisting one Rakshasa in war ten lakhs of Rakshasas are staying at...
एतांप्रवृत्तिंलङ्कायांमन्त्रिप्रोक्तांविभीषणः । एवमुक्त्वामहाबाहूराक्षसांस्तानदर्शयत् ।।6.37.19।।
Mighty armed Vibheeshana revealed to Rama all the information that was told to him by ministers.
लङ्कायांसचिवैस्सर्वंरामायप्रत्यवेदयत् । रामंकमलपत्राक्षमिदमुत्तरमब्रवीत् ।।6.37.20।। रावणावरजःश्रीमा...
Again, Vibheeshana, the prosperous brother of Ravana, spoke to Rama everything about Lanka made know...
कुबेरंतुयदाराम रावणःप्रत्ययुध्यत ।।6.37.21।। षष्टिश्शतसहस्राणितदानिर्यान्तिरक्षसाः । राक्रमेणवीर्येण...
"Rama! Earlier when Ravana launched an offensive battle against Kubera, sixty thousand Rakshasas who...
कुबेरंतुयदाराम रावणःप्रत्ययुध्यत ।।6.37.21।। षष्टिश्शतसहस्राणितदानिर्यान्तिरक्षसाः । राक्रमेणवीर्येण...
"Rama! Earlier when Ravana launched an offensive battle against Kubera, sixty thousand Rakshasas who...
अत्रमन्युर्नकर्तव्योरोषयेत्वांनभीषये ।।6.37.23।। समर्थोह्यसिवीर्येणसुराणामपिनिग्रहे ।
"Here, in this case do not be angry. I am telling out of my duty and not out of indignation or to ca...
तद्भवांश्चतुरङ्गेणबलेनमहातावृतः ।।6.37.24।। व्यूह्येदंवानरानीकंनिर्मथिष्यतिरावणम् ।
"You also have these Vanara armies surrounded by four kinds of army, elephants, chariots, cavalry an...
रावणावरजेवाक्यमेवंब्रुवतिराघवः ।।6.37.25।। शत्रूणांप्रतिघातार्थमिदंवचनमब्रवीत् ।
When Ravana's younger brother spoke in that way Raghava instructed the army to attack the enemy.
पूर्वद्वारेतुलङ्कायानीलोवानरपुङ्गवः ।।6.37.26।। प्रहस्तप्रतियोद्धास्याद्वानरैर्बहुभिर्वृतः ।
"Let the Vanara leader Neela along with Vanaras stay at the east gate of Lanka and give fight to Pra...
अङ्गदोवालिपुत्रस्तुबलेनमहतावृतः ।।6.37.27।। दक्षिणेबाधतांद्वारेमहापार्श्वमहोदरौ ।
"Let Vali's son the mighty and powerful Angada along with army crush Mahaparsva and Mahodara at the ...
हनुमान्पश्चिमद्वारंनिपीड्यपवनात्मजः ।।6.37.28।। प्रविशत्वप्रमेयात्माबहुभिःकपिभिर्वृतः ।
"Let Hanuman, the wind god's son of unimaginable prowess, enter the west gate along with numerous Va...
दैत्यदावनसङ्घानामृषीणांचमहात्मनाम् ।।6.37.29।। विप्रकारप्रियःक्षुद्रोवरदानबलान्वितः । परिक्रमतियःसर्...
"That Ravana who is harming Daityas and Danavas, and great souls following wicked practices and arme...
दैत्यदावनसङ्घानामृषीणांचमहात्मनाम् ।।6.37.29।। विप्रकारप्रियःक्षुद्रोवरदानबलान्वितः । परिक्रमतियःसर्...
"That Ravana who is harming Daityas and Danavas, and great souls following wicked practices and arme...
दैत्यदावनसङ्घानामृषीणांचमहात्मनाम् ।।6.37.29।। विप्रकारप्रियःक्षुद्रोवरदानबलान्वितः । परिक्रमतियःसर्...
"That Ravana who is harming Daityas and Danavas, and great souls following wicked practices and arme...
वानरेन्द्रश्चबलवानृक्षराजश्चवीर्यवान् ।।6.37.32।। राक्षसेन्द्रानुजश्चैवगुलोभवतुमध्यम: ।
"Mighty strong Sugriva, valorous Jambavan, the ruler of Vanaras and Vibheeshana, brother of Ravana w...
नचैवमानुषंरूपंकार्यंहरिभिराहवे ।।6.37.33।। एषाभवतुसंङञान् युद्धेऽस्मिन् वानरेबले ।
"In the battle like this at present Vanaras should not be in the semblance of humans. Let this be ou...
वानराएवनश्चिह्नंस्वजनेऽस्मिन् भविष्यति ।।6.37.34।। वयंतुमानुषेणैवसप्तयोत्प्यामहेपरान् । अहमेषममभ्रात...
"To know our own people the Vanaras are the sign of recognition Chivalrous Lakshmana, my brother, si...
वानराएवनश्चिह्नंस्वजनेऽस्मिन् भविष्यति ।।6.37.34।। वयंतुमानुषेणैवसप्तयोत्प्यामहेपरान् । अहमेषममभ्रात...
"To know our own people the Vanaras are the sign of recognition Chivalrous Lakshmana, my brother, si...
सरामःकृत्यसिध्यर्थएवमुक्त्वाविभीषणम् ।।6.37.36।। सुवेलारोहणेबुद्धिश्चकारमतिमान्मतिम् । रमणीयतरंदृष्ट...
Wise Rama having spoken like that to Vibheeshana for accomplishing the task, looking at the beauty o...
सरामःकृत्यसिध्यर्थएवमुक्त्वाविभीषणम् ।।6.37.36।। सुवेलारोहणेबुद्धिश्चकारमतिमान्मतिम् । रमणीयतरंदृष्ट...
Wise Rama having spoken like that to Vibheeshana for accomplishing the task, looking at the beauty o...