Sarga 12

स तस्य मध्ये भवनस्य मारुति र्लतागृहांश्चित्रगृहान्निशागृहान्। जगाम सीतां प्रति दर्शनोत्सुको न चैव ता...

Anxious to find Sita, Hanuman revisited the bowers of creepers, picture galleries and domitories loc...

स चिन्तयामास ततो महाकपिः प्रियामपश्यन्रघुनन्दनस्य ताम्। ध्रुवं हि सीता म्रियते यथा न मे विचिन्वतो दर...

The great monkey, unable to find the beloved of Rama thought Sita might not be surviving. So he star...

सा राक्षसानां प्रवरेण जानकी स्वशीलसंरक्ष्णतत्परा सती। अनेन नूनं प्रति दुष्टकर्मणा हता भवेदार्यपथे पर...

'Janaki, follower of noble path, anxious to protect her chastity must have been killed by the wicked...

विरूपरूपा विकृता विवर्चसो महानना दीर्घविरूपदर्शनाः। समीक्ष्य सा राक्षसराजयोषितो भयाद्विनष्टा जनकेश्व...

'The daughter of Janaka might have collapsed out of fear, looking at the distorted faces of ugly, ta...

सीतामदृष्ट्वा ह्यनवाप्य पौरुषं विहृत्य कालं सह वानरैश्चिरम्। न मेऽस्ति सुग्रीवसमीपगा गतिः सुतीक्ष्णद...

'I have spent a long time with vanaras. I have not succeded in my efforts to find Sita. I dare not ...

दृष्टमन्तःपुरं सर्वं दृष्टा रावणयोषितः। न सीता दृश्यते साध्वीवृथा जातो मम श्रमः।।5.12.6।।

'I have searched all over the harem. Ravana's women have been seen. (Yet) I have not been able to se...

किं नु मां वानराः सर्वे गतं वक्ष्यन्ति सङ्गताः। गत्वा तत्र त्वया वीर किं कृतं तद्वदस्व नः।।5.12.7।।

'What will the vanaras say when I return? What should I speak when they ask me: O hero, what did you...

अदृष्ट्वा किं प्रवक्ष्यामि तामहं जनकात्मजाम्। ध्रुवं प्रायमुपैष्यन्ति कालस्य व्यतिवर्तने।।5.12.8।।

'Since the time limit has exceeded and Janaki is not spotted, surely the vanaras would sit and wait ...

किं वा वक्ष्यति वृद्धश्च जाम्बवानाङ्गदश्च सः। गतं पारं समुद्रस्य वानराश्च समागताः।।5.12.9।।

'What will the elderly Jambavan say? What will young prince Angada and other vanaras collected there...

अनिर्वेदः श्रियो मूलमनिर्वेदः परं सुखम्। अनिर्वेदो हि सततं सर्वार्थेषु प्रवर्तकः।।5.12.10।।

Wise Hanuman once again declared, 'being free from despair is the root cause of prosperity. Freedom ...

करोति सफलं जन्तोः कर्म यत्तत्करोति सः। तस्मादनिर्वेदकृतं यत्नं चेष्टेऽहमुत्तमम्।।5.12.11।। भूयस्तावद...

'The action of a living being certainly bears fruit. Therefore, I shall put forth my best effort wit...

आपानशाला विचितास्तथा पुष्पगृहाणि च।।5.12.12।। चित्रशालाश्च विचिता भूयः क्रीडागृहाणि च। निष्कुटान्तरर...

'I have searched the banquet halls, bowers of creepers, picture galleries and gymnasiums. I have sea...

आपानशाला विचितास्तथा पुष्पगृहाणि च।।5.12.12।। चित्रशालाश्च विचिता भूयः क्रीडागृहाणि च। निष्कुटान्तरर...

'I have searched the banquet halls, bowers of creepers, picture galleries and gymnasiums. I have sea...

इति सञ्चिन्त्य भूयोऽपि विचेतुमुपचक्रमे। भूमीगृहांश्चैत्यगृहान् गृहातिगृहकानपि।।5.12.14।।

Thinking thus, he started searching once again the basement cells, temples, homes within homes.

उत्पतन्निष्पतंश्चापि तिष्ठन्गच्छन् पुनः पुनः। अपावृण्वंश्च द्वाराणि कवाटान्यवघाटयन्।।5.12.15।। प्रवि...

The great vanara searched all over again and again jumping up and down, stopping for a while and mov...

उत्पतन्निष्पतंश्चापि तिष्ठन्गच्छन् पुनः पुनः। अपावृण्वंश्च द्वाराणि कवाटान्यवघाटयन्।।5.12.15।। प्रवि...

The great vanara searched all over again and again jumping up and down, stopping for a while and mov...

चतुरङ्गुलमात्रोऽपि नावकाशः स विद्यते। रावणान्तःपुरे तस्मिन् यं कपिर्न जगाम सः।।5.12.17।।

Even a space of four fingers in the inner chambers of Ravana was not left out in his search for Sita...

प्राकारान्तररथ्याश्च वेदिकाश्चैत्यसंश्रयाः। दीर्घिकाः पुष्करिण्यश्च सर्वं तेनावलोकितम्।।5.12.18।।

He moved in the lanes inside the boundary walls, around the shrines, altars, wells and tanks whereev...

राक्षस्यो विविधाकारा विरूपा विकृतास्तथा। दृष्टा हनुमता तत्र न तु सा जनकात्मजा।।5.12.19।।

Hanuman could see only ogresses of different typesugly, deformed but could not find the daughter of ...

रूपेणाप्रतिमा लोके वरा विद्याधरस्त्रियः। दृष्टा हनुमता तत्र न तु राघवनन्दिनी।।5.12.20।।

Hanuman could see even the women of vidyadharas who were matchless in beauty among women in the worl...

नागकन्या वरारोहाः पूर्णचन्र्दनिभाननाः। दृष्टा हनुमता तत्र न तु सीता सुमध्यमा।।5.12.21।।

Hanuman could see there moonfaced daughters of nagas with charming limbs but not the slimwaisted Sit...

प्रमथ्य राक्षसेन्द्रेण नागकन्या बलाद्धृताः। दृष्टा हनुमता तत्र न सा जनकनन्दिनी।।5.12.22।।

Hanuman saw the daghters of nagas kidnapped by Ravana forcibly after victory in war but not Sita, th...

सोऽपश्यंस्तां महाबाहुः पश्यंश्चान्या वरस्त्रियः। विषसाद मुहुर्धीमान् हनुमान् मारुतात्मजः।।5.12.23।।

The longarmed Hanuman, son of the Windgod was able to see other great women but not Sita. So he beca...

उद्योगं वानरेन्द्राणां प्लवनं सागरस्य च। व्यर्थं वीक्ष्यानिलसुतश्चिन्तां पुनरुपागमत्।।5.12.24।।

The son of the Wind god, the great monkey realised the futility of his efforts in crossing the sea. ...

अवतीर्य विमानाच्च हनुमान् मारुतात्मजः। चिन्तामुपजगामाथ शोकोपहतचेतनः।।5.12.25।।

Hanuman, son of the Windgod, came out of the aerial chariot, mind stricken with grief and started th...