Sarga 29

समीक्ष्य विमलं व्योम गतविद्युद्वलाहकम्। सारसाकुलसङ्घुष्टं रम्यज्योत्स्नानुलेपनम्4.29.1।। समृद्धार्थं...

Hanuman, son of the Windgod, saw the clear sky flooded with lovely moonlight, free from clouds and l...

समीक्ष्य विमलं व्योम गतविद्युद्वलाहकम्। सारसाकुलसङ्घुष्टं रम्यज्योत्स्नानुलेपनम्4.29.1।। समृद्धार्थं...

Hanuman, son of the Windgod, saw the clear sky flooded with lovely moonlight, free from clouds and l...

समीक्ष्य विमलं व्योम गतविद्युद्वलाहकम्। सारसाकुलसङ्घुष्टं रम्यज्योत्स्नानुलेपनम्4.29.1।। समृद्धार्थं...

Hanuman, son of the Windgod, saw the clear sky flooded with lovely moonlight, free from clouds and l...

समीक्ष्य विमलं व्योम गतविद्युद्वलाहकम्। सारसाकुलसङ्घुष्टं रम्यज्योत्स्नानुलेपनम्4.29.1।। समृद्धार्थं...

Hanuman, son of the Windgod, saw the clear sky flooded with lovely moonlight, free from clouds and l...

समीक्ष्य विमलं व्योम गतविद्युद्वलाहकम्। सारसाकुलसङ्घुष्टं रम्यज्योत्स्नानुलेपनम्4.29.1।। समृद्धार्थं...

Hanuman, son of the Windgod, saw the clear sky flooded with lovely moonlight, free from clouds and l...

समीक्ष्य विमलं व्योम गतविद्युद्वलाहकम्। सारसाकुलसङ्घुष्टं रम्यज्योत्स्नानुलेपनम्4.29.1।। समृद्धार्थं...

Hanuman, son of the Windgod, saw the clear sky flooded with lovely moonlight, free from clouds and l...

समीक्ष्य विमलं व्योम गतविद्युद्वलाहकम्। सारसाकुलसङ्घुष्टं रम्यज्योत्स्नानुलेपनम्4.29.1।। समृद्धार्थं...

Hanuman, son of the Windgod, saw the clear sky flooded with lovely moonlight, free from clouds and l...

समीक्ष्य विमलं व्योम गतविद्युद्वलाहकम्। सारसाकुलसङ्घुष्टं रम्यज्योत्स्नानुलेपनम्4.29.1।। समृद्धार्थं...

Hanuman, son of the Windgod, saw the clear sky flooded with lovely moonlight, free from clouds and l...

राज्यं प्राप्तं यशश्चैव कौली श्रीरभिवर्धिता। मित्राणां सङ्ग्रहश्शेषस्तं भवान्कर्तुमर्हति4.29.9।।

'You have attained the kingdom. You have earned fame. The prosperity of your family has gone up. All...

यो हि मित्रेषु कालज्ञस्सततं साधु वर्तते4.29.10।। तस्य राज्यं च कीर्तिश्च प्रतापश्चाभि वर्धते।

'The kingdom, glory and fame of a king who knows the value of time and conducts himself well towards...

यस्य कोशश्च दण्डश्च मित्राण्यात्मा च भूमिप4.29.11।। समवेतानि सर्वाणि स राज्यं महदश्नुते।

'He to whom the treasury, sceptre, allies and his own self all these are equally dear, enjoys a lar...

तद्भवान्वृत्तसम्पन्नः स्थितः पथि निरत्यये4.29.12।। मित्रार्थमभिनीतार्थं यथावत्कर्तुमर्हति।

'Endowed with right conduct, you ought to duly answer the cause of your ally conforming to proper co...

सन्त्यज्य सर्वकर्माणि मित्रार्थे योऽनुवर्तते4.29.13।। सम्भ्रमाद्धि कृतोत्साहस्सोऽनर्थैर्नावरुध्यते।

'Whoever sets aside his personal interest and works for the welfare of his ally with due enthusiasm ...

यस्तु कालव्यतीतेषु मित्रकार्येषु वर्तते4.29.14।। स कृत्वा महतोऽप्यर्थान्न मित्रार्थेन युज्यते।

'He who exceeds the time limit in accomplishing a friend's task, and puts forth great effort later s...

यदिदं मित्रकार्यं वीर नोमित्रकार्यमरिन्दम 4.29.15।। क्रियतां राघवस्यैतद्वैदेह्याः परिमार्गणम्। तदिदं...

'O subduer of enemies we should do the brave deed of finding Vaidehi for the sake of your friend. O ...

यदिदं मित्रकार्यं वीर नोमित्रकार्यमरिन्दम 4.29.15।। क्रियतां राघवस्यैतद्वैदेह्याः परिमार्गणम्। तदिदं...

'O subduer of enemies we should do the brave deed of finding Vaidehi for the sake of your friend. O ...

न च कालमतीतं ते निवेदयति कालवित्। त्वरमाणोऽपि सन्प्राज्ञस्तव राजन्वशानुगः4.29.17।।

'O king a wise man (like Rama) who is aware of timely action would not tell you even if it is unduly...

कुलस्य हेतुः स्फीतस्य दीर्घबन्धुश्च राघवः। अप्रमेयप्रभावश्च स्वयं चाप्रतिमो गुणैः4.29.18।।

'Rama is responsible in lending stability to you and to your wellknown family. He will continue to ...

तस्य त्वं कुरु वै कार्यं पूर्वं तेन कृतं तव। हरीश्वर कपिश्रेष्ठानाज्ञापयितुमर्हसि4.29.19।।

'O king pray accomplish his object the same way he has accomplished your own. You ought to issue ord...

न हि तावद्भवेत्कालो व्यतीतश्चोदनादृते। चोदितस्य हि कार्यस्य भवेत्कालव्यतिक्रमः4.29.20।।

'Time will not be deemed lapsed in vain if the work is sincerely taken up without delay and without ...

अकर्तुरपि कार्यस्य भवान्कर्ता हरीश्वर किं पुनः प्रतिकर्तुस्ते राज्येन च धनेन च4.29.21।।

'O lord of monkeys help even a person who has not helped you. As such, do you need to be told that y...

शक्तिमानपिविक्रान्तो वानरर्क्षगणेश्वर। कर्तुं दाशरथेः प्रीतिमाज्ञायां किन्न सज्जसे4.29.22।।

'O protector of the monkeys, you are powerful and you are prompt. Why don't you issue orders which w...

कामं खलु शरैश्शक्तस्सुरासुरमहोरगान्। वशे दाशरथिः कर्तुं त्वत्प्रतिज्ञां हि काङ्क्षते4.29.23।।

'Indeed, Rama is fully capable of subduing gods, demons as well as nagas with his arrows. He is look...

प्राणत्यागाविशङ्केन कृतं तेन तवप्रियम्। तस्य मार्गाम वैदेहीं पृथिव्यामपि चाम्बरे4.29.24।।

'He has done you a deed dear to you without hesitation, risking his own life.Let us help him in sear...

देवदानव गन्धर्वा नसुरास्समरुद्गणाः। न च यक्षा भयं तस्य कुर्युः किमुत राक्षसाः4.29.25।।

'Not gods, demons, gandharvas or even marutas, suras or yakshas can cause fright in him much less th...

तदेवं शक्तियुक्तस्य पूर्वं प्रियकृतस्तव। रामस्यार्हसि पिङ्गेश कर्तुं सर्वात्मना प्रियम्4.29.26।।

'Therefore, O king of monkeys you ought to oblige Rama wholeheartedly exerting all your strength, as...

नाधस्तादवनौ नाप्सु गतिर्नोपरि चाम्बरे। कस्यचित्सज्जतेऽस्माकं कपीश्वर तवाज्ञया4.29.27।।

'O lord of monkeys commanded by you, each one of us or all of us together can ransack the underworld...

तदाज्ञापय कः किं ते कुतो वापि व्यवस्यतु। हरयोऽह्यप्रधृष्यास्ते सन्ति कोट्यग्रतोऽनघ4.29.28।।

O sinless hero therefore issue your command. There are more than a crore of invincible monkeys. Dete...

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा काले साधु निवेदनम्। सुग्रीवस्सत्त्वसम्पन्नश्चकार मतिमुत्तमाम्4.29.29।।

Sugriva who had a great sense of duty, started applying his mind, when he heard the honest advice o...

स सन्दिदेशाभिमतं नीलं नित्यकृतोद्यमम्। दिक्षु सर्वासु सर्वेषां सैन्यानामुपसङ्ग्रहे4.29.30।।

He sent word to the ever diligent Nila, his favourite, to collect all cadres of army of the monkeys ...

यथा सेना समग्रा मे यूथपालाश्च सर्वशः। समागच्छन्त्यसङ्गेन सेनाग्राणि तथा कुरु4.29.31।।

'Let the entire army with leaders of different groups assemble here seperately. O chief of army act ...

ये त्वन्तपालाः प्लवगाश्शीघ्रगा व्यवसायिनः। समानयन्तु ते सैन्यं त्वरिताश्शासनान्मम4.29.32।। स्वयं चान...

'Let the swiftfooted monkeys, guardians of frontiers, army chiefs muster soon in obedience to my com...

त्रिपञ्चरात्रादूर्ध्वं यः प्राप्नुयान्नेह वानरः। तस्य प्राणान्तिको दण्डो नात्र कार्या विचारणा4.29.33...

हरींश्च वृद्धानुपयातु साङ्गदो भवान्ममाज्ञामधिकृत्य निश्चिताम्। इति व्यवस्थां हरिपुङ्गवेश्वरो विधाय व...

'In strict obedience to my orders, go with Angada to the elderly monkeys and inform them about my de...