Sarga 39

इति ब्रुवाणं सुग्रीवं रामो धर्मभृतां वरः। बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य प्रत्युवाच कृताञ्जलिम्।।4.39.1।।

On hearing Sugriva who stood with folded hands, Rama, the foremost among the upholders of righteousn...

यदिन्द्रो वर्षते वर्षं न तच्चित्रं भवेत्क्वचित्। आदित्यो वा सहस्रांशुः कुर्याद्वितिमिरं नभः।।4.39.2।...

'O scorcher of enemies, gentle Sugriva it will not be strange if Indra showers rain, if the Sun in t...

यदिन्द्रो वर्षते वर्षं न तच्चित्रं भवेत्क्वचित्। आदित्यो वा सहस्रांशुः कुर्याद्वितिमिरं नभः।।4.39.2।...

'O scorcher of enemies, gentle Sugriva it will not be strange if Indra showers rain, if the Sun in t...

एवं त्वयि न तच्चित्रं भवेद्यत्सौम्य शोभनम्। जानाम्यहं त्वां सुग्रीव सततं प्रियवादिनम्।।4.39.4।।

'O gentle Sugriva this your help to me is not surprising. You always help your friends and speak in ...

त्वत्सनाथ: सखे सङ्ख्ये जेताऽस्मि सकलानरीन्। त्वमेव मे सुहृतन्मित्रं साहाय्यं कर्तुमर्हसि।।4.39.5।।

'O friend I will win over all enemies in war supported by you.You are a goodhearted friend and you a...

जहारात्मविनाशाय वैदेहीं राक्षसाधमः। वञ्चयित्वा तु पौलोमीमनुह्लादो यथा शचीम्।।4.39.6।।

Just as Anuhlada (son of Hiranyakasipu and brother of Prahlada) took away, Poulomi (Sachi, daughter...

न चिरात्तं हनिष्यामि रावणं निशितैश्शरैः। पौलोम्याः पितरं दृप्तं शतक्रतुरिवाऽहवे।।4.39.7।।

'I will kill Ravana with my sharp arrows just as Indra, (who had done a hundred sacrifices) killed t...

एतस्मिन्नन्तरे चैव रजस्समभिवर्तत। उष्णां तीव्रां सहस्रांशोश्छादयद्गगने प्रभाम्।।4.39.8।।

In the mean while the dust raised (by army of monkeys) all over obscured the intense heat from the s...

दिशः पर्याकुलाश्चासन्रजसा तेन मूर्छता। चचाल च मही सर्वा सशैलवनकानना।।4.39.9।।

By the spreading of dust, the quarters were not visible.The earth including the mountains gardens an...

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः। कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.1...

In a minute, the entire land was crowded with innumerable powerful monkeys of the size of mountains ...

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः। कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.1...

In a minute, the entire land was crowded with innumerable powerful monkeys of the size of mountains ...

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः। कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.1...

In a minute, the entire land was crowded with innumerable powerful monkeys of the size of mountains ...

ततो नगेन्द्रसङ्काशैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाबलैः। कृत्स्ना सञ्छादिता भूमिरसङ्ख्येयैः प्लवङ्गमैः।।4.39.1...

In a minute, the entire land was crowded with innumerable powerful monkeys of the size of mountains ...

कोटीसहस्रैर्दशभिः श्रीमान्परिवृतस्तदा। वीरश्शतवलिर्नाम वानरः प्रत्यदृश्यत।।4.39.14।।

Then appeared the glorious warrior named Satavali, followed by ten thousand crore of monkeys.

ततः काञ्चनशैलाभस्ताराया वीर्यवान्पिता। अनेकैर्दशसाहस्रैः कोटिभिः प्रत्यदृश्यत।।4.39.15।।

(Next came) the valiant father of Tara of golden complexion like mount Meru followed by ten thousand...

तथाऽपरेण कोटीनां सहस्रेण समन्वितः। पिता रुमाया सम्प्राप्तस्सुग्रीवश्वशुरो विभुः।।4.39.16।।

Likewise mighty father of Ruma, fatherinlaw of Sugriva, reached there accompanied by a thousand cror...

पद्मकेसरसङ्काशस्तरुणार्कनिभाननः। बुद्धिमान्वानरश्रेष्ठस्सर्ववानरसत्तमः।।4.39.17।। अनेकैर्बहुसाहस्रैर...

Then arrived Kesari, the wise and illustrious monkey, foremost and the best among vanaras, father of...

पद्मकेसरसङ्काशस्तरुणार्कनिभाननः। बुद्धिमान्वानरश्रेष्ठस्सर्ववानरसत्तमः।।4.39.17।। अनेकैर्बहुसाहस्रैर...

Then arrived Kesari, the wise and illustrious monkey, foremost and the best among vanaras, father of...

गोलाङ्गूलमहाराजो गवाक्षो भीमविक्रमः। वृतः कोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यत।।4.39.19।।

Next arrived Gavaksha, king of Langurs (whose tail resembled the cow's), of fierceful courage surrou...

ऋक्षाणां भीमवेगानां धूम्रश्शत्रुनिबर्हणः। वृतः कोटिसहस्राभ्यां द्वाभ्यां समभिवर्तत।।4.39.20।।

Dhumra, destroyer of enemies, came next followed by two thousand crore of bears of terrible speed.

महाचलनिभैर्घोरै: पनसो नाम यूथपः। आजगाम महावीर्यस्तिसृभिः कोटिभिर्वृतः।।4.39.21।।

Similarly, the great warrior named Panasa, leader of the troop, reported with three crore dreadful v...

नीलाञ्जनचयाकारो नीलो नामाऽथ यूथपः। अदृश्यत महाकायः कोटिभिर्दशभिर्वृतः।।4.39.22।।

Then appeared Nila of huge body, dark like a mountain of collyrium accompanied by ten crore vanaras.

ततः काञ्चनशैलाभो गवयो नाम यूथपः। आजगाम महावीर्यः पञ्चभि: कोटिभिर्वृतः।।4.39.23।।

Then arrived the leader of five crore vanaras, the great warrior Gavaya who resembled a golden mount...

दरीमुखश्च बलवान्यूथपोऽभ्याययौ तदा। वृतः कोटिसहस्रेण सुग्रीवं समुपस्थितः।।4.39.24।।

Then the strong Darimukha, leader of a thousand crore monkeys approached Sugriva.

मैन्दश्च द्विविदश्चोभावश्विपुत्रौ महाबलौ। कोटिकोटिसहस्रेण वानराणामदृश्यताम्।।4.39.25।।

Two very powerful sons of Asvini, Mainda and Dvivida, appeared with a thousand crore vanaras.

गजश्च बलवान् वीर: कोटिभिस्तिसृभिर्वृतः। आजगाम महातेजा सुग्रीवस्य समीपतः।।4.39.26।।

Strong and powerful Gaja also reached Sugriva with three crore vanaras.

ऋक्षराजो महातेजा जाम्बवान्नाम नामतः। कोटिभिर्दशभिः प्राप्तः सुग्रीवस्य वशे स्थितः।।4.39.27।।

Glorious Jambavan, king of bears, stood before Sugriva with ten thousand crore vanaras.

रुमण्वान्नाम विक्रान्तो वानरो वानरेश्वरम्। आययौ बलवांस्तूर्णं कोटीशतसमावृतः।।4.39.28।।

Sturdy and victorious vanara called Rumanvan came swiftly followed by a hundred crore vanaras.

ततः कोटिसहस्राणां सहस्रेण शतेन च। पृष्ठतोऽनुगतः प्राप्तो हरिभिर्गन्धमादनः।।4.39.29।।

Then came Gandhamadana with a hundred thousand crore of vanaras following him.

ततः पद्मसहस्रेण वृतश्शङ्कुशतेन च। युवराजोऽङ्गदः प्राप्तः पितृतुल्यपराक्रमः।।4.39.30।।

Then arrived the heir apparent, Angada, whose prowess is comparable to that of his father with him c...

ततस्ताराद्युतिस्तारो हरिर्भीमपराक्रमः। पञ्चभिर्हरिकोटीभिर्दूरतः प्रत्यदृश्यत।।4.39.31।।

And Tara (brother of Ruma's father) of terrific valour shining like a star showed up at a distance w...

इन्द्रजानुः कपिर्वीरो यूथपः प्रत्यदृश्यत। एकादशानां कोटीनामीश्वरस्तैस्समावृतः।।4.39.32।।

Then Indrajanu the troop leader and chief of vanaras appeared along with eleven crore monkeys.

ततो रम्भस्त्वनुप्राप्तस्तरुणादित्यसन्निभः। अयुतेनावृतश्चैव सहस्रेण शतेन च।।4.39.33।।

Thereafter Rambha of the colour of the rising Sun brought together an army of one thousand and one h...

ततो यूथपतिर्वीरो दुर्मुखो नाम वानरः। प्रत्यदृश्यत कोटीभ्यां द्वाभ्यां परिवृतो बली।।4.39.34।।

Thereafter the mighty hero, leader of the troop, by name Durmukha appeared with two crore vanaras.

कैलासशिखराकारैर्वानरैर्भीमविक्रमैः। वृतः कोटिसहस्रेण हनुमान्प्रत्यदृश्यत।।4.39.35।।

And Hanuman showed up surrounded by a thousand crore vanaras of frightful valour. They looked like t...

नलश्चापि महावीर्यस्संवृतो द्रुमवासिभिः। कोटीशतेन सम्प्राप्तस्सहस्रेण शतेन च।।4.39.36।।

Valiant Nala also arrived surrounded by a hundred crore and a hundred thousand treedwellers (monkeys...

ततो दधिमुखश्रीमान्कोटिभिर्दशभिर्वृतः। सम्प्राप्तोऽभिमतस्तस्य सुग्रीवस्य महात्मनः।।4.39.37।।

Then the illustrious Dadhimukha, great Sugriva's favourite leader reached with ten crore vanaras.

शरभः कुमुदो वह्निर्वानरो रंह एव च। एते चान्ये च बहवो वानराः कामरूपिणः।।4.39.38।। आवृत्य पृथिवीं सर्व...

Sarabha, Kumuda, Vahni and Ramhi and many other vanara troops who can assume any form at their will ...

शरभः कुमुदो वह्निर्वानरो रंह एव च। एते चान्ये च बहवो वानराः कामरूपिणः।।4.39.38।। आवृत्य पृथिवीं सर्व...

Sarabha, Kumuda, Vahni and Ramhi and many other vanara troops who can assume any form at their will ...

आप्लवन्तः प्लवन्तश्च गर्जन्तश्च प्लवङ्गमाः। अभ्यवर्तन्त सुग्रीवं सूर्यमभ्रगणा इव।।4.39.40।।

The monkeys came leaping, jumping and roaring in enthusiasm and surrounded Sugriva just as clouds su...

कुर्वाणा बहुशब्दांश्च प्रहृष्टा बाहुशालिनः। शिरोभिर्वानरेन्द्राय सुग्रीवाय न्यवेदयन्।।4.39.41।।

The leaders of monkeys possesing sturdy shoulders made many kinds of noises and reported to Sugriva,...

अपरे वानरश्रेष्ठास्सङ्गम्य च यथोचितम्। सुग्रीवेण समागम्य स्थिताः प्राञ्जलय स्तदा।।4.39.42।।

Thereafter the vanaras came close to Sugriva freely and on reaching him stood, offering salutations ...

सुग्रीवस्त्वरितो रामे सर्वांस्तां वानररर्षभान्। निवेदयित्वा धर्मज्ञः स्थितः प्राञ्जलिरब्रवीत्।।4.39....

Sugriva, knower of dharma, at once presented all the prominent vanaras to Rama, and standing with fo...

यथासुखं पर्वतनिझरेषु वनेषु सर्वेषु च वानरेन्द्राः। निवेशयित्वा विधिवद्बलानि बलं बलज्ञः प्रतिपत्तुमीष...

Sugriva told the chiefs to station the forces by the side of swift mountain streams, in forests, an...